De Werkgroep Essenkade Kritisch (WEK) houdt bewoners op de hoogte van de ontwikkelingen rond de mogelijke opvanglocatie aan de Essenkade in Houten.
In deze update:
- Zijn wij té argwanend of is onze zorg terecht?
- Wat is het gevolg van het toewijzen van een sociale huurwoning aan statushouders voor uw kind?
- Waarom de combinatie van Praten en Protest het beste werkt
- Een steunbetuiging door een bewoner
- Het alternatief. Hoe vang je asielzoekers op in Nederland en in Houten.
- Flyeren in diverse wijken in Houten Noord-West
- Data komende weken; inclusief het flyeren in diverse wijken in Houten Noord-West, het vervolg
- Stand van zaken crowdfunding
- Volg ons op de socials
1. Zijn wij té argwanend of is onze zorg terecht?
De afgelopen twee weken zijn er ontwikkelingen geweest die onze wenkbrauwen deed fronsen. Leest u eens mee en bepaal zelf of dit bewust of toevallige situaties zijn:
- Van de organisatie van de demonstratie van afgelopen 14 oktober (die op het laatste moment door hen is afgeblazen omdat de veiligheid niet gewaarborgd kon worden) kregen wij de door hen opgevraagde brieven in handen. Daarin geeft de gemeente zelf aan dat de demonstratie van Migreat (Mensen boven Grenzen; Extreem Links) haar demonstratie te laat heeft aangevraagd en eigenlijk niet toegestaan had mogen worden. Maar de burgemeester heeft toch toestemming gegeven. En ze zijn vervolgens als een rode lap op een stier op 75 meter van de oorspronkelijke demonstratie geplaatst (bij de fontein). En niet (waar de burgemeester vanuit haar recht de mogelijkheid toe had) in bijvoorbeeld Castellum.
Het lijkt erop dat de burgemeester de veiligheid doelbewust minder zwaar heeft laten meetellen. En de massale inzet van de ME al had klaarstaan. De organisatoren van de demonstratie hebben vervolgens een brief aan de commissaris van de Koning geschreven. Met toestemming sturen wij deze brief als BIJLAGE mee.
- WEK heeft doorgekregen (met foto’s vastgelegd) dat er in het beoogde pand op de Essenkade inmiddels tientallen matrassen en keukenspullen van COA zijn bezorgd. Waarom? Is het COA al voorbereidingen aan het treffen? Heeft COA het pand al gehuurd in afwachting van de koop? Waarom is niet aan alle inwoners gecommuniceerd via de website van de gemeente over het wat en waarom er o.a. matrassen worden opgeslagen in het pand?
- In alle stukken vanuit de gemeente is telkens gezegd dat er drie panden onderzocht zijn maar dat De Molen 48 en Hofspoor 1-9 (voormalige Rabobank) zijn afgevallen omdat hier woningbouw zou plaatsvinden. Dat staat ook in hun eigen stukken.
Maar WEK heeft zelf ontdekt dat het oude RABO-bank gebouw van 5000 m2 nu op Funda staat omdat het voor 15 jaar gehuurd mag worden? Niks woningbouw dus en voor COA een unieke kans om asielzoekers in een normalere ruimte te huisvesten dan in een container van 6 bij 3 meter. Opnieuw geen communicatie vanuit de gemeente, over waarom het pand niet meer als woonbestemming is bestemd.
- Overal wordt gezegd dat COA wil starten in Q1 of Q2 met de noodopvang van 200 tot 250 asielzoekers in 50 containers. Maar tot op heden is daar nog helemaal niets over gemeld. Nu weten wij dat er voor een noodopvang minder regels zijn en minder onderzoeken zijn vereist. Maar aan onze reguliere inspraak gaat de gemeente toch niet tornen? In november zijn er nog 2 raadsvergaderingen waarvan er één voor de begroting en voor de ander (13-11) staat De Essenkade niet op de agenda. Daarna is de volgende raadsvergadering op 8 december…. Met een RTG (om in te spreken) op 25-11.
- Dit kan betekenen dat de besluitvorming (met inspraak) precies eind november of in december plaatsvindt. Als alle bewoners druk zijn met de feestdagen. Maar een eventueel bezwaarschrift moet wel op tijd ingediend worden. Dit is dan een herhaling van zetten want de eerste aankondigingen en gesprekken vonden ook plaats middenin en vlak na de zomervakantie.
Wat vindt u: kijken wij door een gekleurde bril als wij dit allemaal niet erg transparant vinden?
2. Wat is het gevolg van het toewijzen van een sociale huurwoning aan statushouders voor uw kind?
Wij willen graag helderheid krijgen wat de gevolgen zijn voor de woningzoekenden in Houten om een sociale huurwoning toegewezen te krijgen als statushouders voorrang krijgen. Leest u mee?
Wachttijden sociale woningen: hoe zit het in elkaar?
De wachttijd voor sociale huurwoningen wordt zeker langer door de komst van asielzoekers die vervolgens statushouders kunnen worden. Dit wordt maar mondjesmaat en voornamelijk door de rechtse partijen erkend. Al sinds 2017 is er weerstand tegen de omvang van de asielstroom.
Een van de redenen, naast zorg om veiligheid, is de zorg ten aanzien van de beschikbaarheid van sociale huurwoningen (onderzoek rijksuniversiteit Groningen).
Steeds als de discussie oplaait volgen er (landelijke) berekeningen. Met name door de ‘’voorstanders’’ worden cijfers gebruikt zoals dat 7% van de toewijzingen naar statushouders gaat en dat dit nauwelijks effect heeft op de verlenging van de wachttijd. Dr. Jan van de Beek heeft in 2024 een boek geschreven ‘De migratiemagneet’ waarbij hij op een aantal onderwerpen, zoals ook huisvesting, op basis van openbare cijfers berekent wat de impact van migratie is.
In het bijgevoegde filmpje op X wordt het door Jan van de Beek (schrijver van De migratiemagneet Nederland) uitgelegd: Hoeveel sociale huurwoningen worden toegewezen aan statushouders
Nu willen wij (vanuit WEK) heel graag weten wat de échte cijfers in Houten zijn. Daarom hebben wij op 23 oktober j.l. de volgende vijf vragen aan de gemeente voorgelegd. Zodra wij een antwoord hebben ontvangen, zullen we dit uiteraard met u delen. Wij willen graag weten wat de komst van minimaal 337 asielzoekers betekent voor de toewijzing van woningen voor uw en onze kinderen.
Graag stellen we u (in het kader van de Wet Open Overheid) enkele vragen met betrekking tot wachttijden voor en toewijzing van sociale huurwoningen aan starters en statushouders in Houten.
- Wat is de verwachte invloed van de komst van een AZC op het aantal statushouders dat zal worden gehuisvest in de toekomst? (Is de ambitie van de gemeente om bijvoorbeeld kansrijke asielzoekers die in een AZC verblijven, boven de taakstelling een woning toe te bedelen?);
- Hoeveel statushouders hebben in de periode van 2020 tot en met heden (per jaar) via voorrang een sociale huurwoning toegewezen gekregen?;
- Hoeveel woningen zijn er in de periode van 2020 tot en met heden (per jaar) toegewezen aan woningzoekenden zonder woning (dus geen doorstromers)
- Welk onderscheid wordt in toewijzing gemaakt voor statushouders en wat is de invloed daarvan op de wachttijd voor anderen?;
- Wat vindt u van deze balans en hoe wilt u de door u eerder uitgesproken wens (in WoonVisie Houten 2021-2030) terugbrengen?
3. Waarom de combinatie van Praten en Protest het beste werkt
Het WEK heeft vanaf haar start gekozen voor een politieke, juridische en strategische werkwijze. Wij strijden met woorden en hebben daardoor veel contact en gesprekken met B&W, de politieke partijen, de bewoners en andere partijen. Maar er is ook een groep bewoners die er voor heeft gekozen om de meer activistische route te volgen. Zij hangen vlaggen en spandoeken op, organiseren demonstraties en noemen zich GAE = Geen AZC op de Essenkade. Uit onderzoek blijkt dat deze combinatie inderdaad het beste werkt; los van elkaar naar dezelfde doelstelling: het tegenhouden van de plannen om minimaal 337 asielzoekers voor minimaal 15 jaar te plaatsen op de Essenkade.
Effectiviteit Protest & Procedures bij AZC-plannen
A. Feiten & cijfers
- Zeker 3.000 AZC-plekken gingen in de afgelopen maanden niet door, vaak na protesten.
- In ≥20 gemeenten werden plannen recent vertraagd of ingetrokken na weerstand van inwoners.
- Historische casussen tonen dat protest regelmatig leidt tot afschalen of intrekken (o.a. Geldermalsen, Heesch, Steenbergen, Oranje, Berlicum).
- Procedures zorgen zelden voor een definitieve ‘nee’, maar wel voor vertraging en extra eisen aan gemeenten.
B. Analyse
- Protest → politieke druk: zichtbaar verzet vergroot de politieke kosten, vooral via media-aandacht.
- Procedures → juridische druk: benutting van bezwaar en beroep dwingt gemeenten om zorgvuldig te handelen; vaak kans op vertraging of aanpassing.
- Combinatie werkt het best: protest + juridische route levert zowel druk in de openbaarheid als formele obstakels.
- Timing is cruciaal: meest effectief in de voorbereidingsfase (voor college- of raadsbesluit).
C. Aanbevelingen per fase
C1 Voorbereiding (voor besluit):
- Verzamel feiten, schakel juridische expertise in.
- Organiseer ordelijke, zichtbare acties (bijeenkomsten, petities, media).
- Dien inspraakreacties en zienswijzen in.
C2 Besluitfase (raad / college):
- Vergroot zichtbaarheid (demonstraties, informatieavonden).
- Benadruk risico’s voor draagvlak en leefbaarheid.
- Leg juridische druk (bezwaarprocedures, omgevingsrecht).
C3 Na besluit:
- Start formeel beroep of voorlopige voorziening.
- Blijf publieke druk opvoeren (media, flyers, brievenrondes).
- Houd protesten proportioneel om negatieve framing te vermijden.
C4 Checklist acties & juridische routes:
- Inspraakreacties / zienswijzen tijdig indienen.
- Bezwaar / beroep voorbereiden bij Raad van State.
- Media-aandacht genereren (persberichten, interviews, sociale media).
- Ordelijk protest (demonstraties, petities, flyers).
- Contact met raadsleden en politieke fracties onderhouden.
- Dossieropbouw: veiligheidsrisico’s, leefbaarheid, verkeersdruk, etc.
Kernboodschap: Protest alléén haalt zelden een plan onderuit, procedures alléén zelden ook. Samen toegepast vergroten ze aantoonbaar de kans op uitstel, afschaling of intrekking.
Dit betekent dat WEK juridische acties aan het voorbereiden is. Maar die juridische acties kosten geld. We willen u daarom vragen om bij te dragen aan de kosten via onze crowdfunding (zie 8). Ook is het fijn als u onze crowdfunding én onze Updates doorgeeft aan bekenden en gelijkgestemden. Iedereen kan deze Updates ontvangen door simpel een mailtje te sturen aan essenkade@gmail.com
4. Een steunbetuiging door een bewoner
Na de heftige demonstratie van 14 oktober ontvingen wij deze steunmail van een bewoner. Met toestemming plaatsen wij de mail ook in deze update 11 en is te lezen via onderstaande link:
5. Het alternatief: hoe vang je asielzoekers op in Nederland en in Houten
Ook als WEK denken wij graag mee in oplossingen. Wij willen alternatieven bedenken voor de opvang van asielzoekers. We beginnen met een alternatief voor Nederland. In de volgende Update zullen we een alternatief voor de opvang in Houten beschrijven. Dus……. waarom doen we het niet op een andere manier:
De volgende keer zoemen we ook in op de gemeente Houten. Kan het daar ook anders als we tóch asielzoekers (en dan het liefst échte vluchtelingen) gaan opvangen? Wij delen dit idee in de volgende Update graag met u. Want wellicht durven de politieke partijen ook andere keuzes te maken dan het ophokken van honderden asielzoekers in containers op de Essenkade.
6. Flyeren in diverse wijken in Houten Noord-West
De vorige Update deden wij een oproep om ons te helpen bij het flyeren in Noord-West Houten. We hebben een mooie nieuwe A5 flyer gemaakt en gaan deze volgende week verspreiden in Houten Noord-West. Dat zijn deze 10 wijken:
Update Werkgroep Essenkade Kritisch

Wij hopen dat veel bewoners zich aansluiten bij ons via essenkade@gmail.com en ons ondersteunen met een donatie (zie 8)
7. Data komende weken en afspraak met onze advocaat
De volgende data om in uw agenda te noteren, luiden:
- 25 november: Ronde Tafel Gesprek.
- 13 november: debat en besluitvormende raad
- 9 december: debat en besluitvormende raad
Voor 25 november kennen wij nog niet de onderwerpen en/of de agenda van deze avonden. Als het om de Essenkade gaat, spreekt u dan ook in? Dat mag 3 minuten. Maar u moet zich daar wel voor aanmelden bij de gemeente.
Op 13 november en 9 december zijn de volgende raadsvergaderingen. Daar zal vast B&W op één van beiden met een raadsvoorstel komen om de volgende stappen te kunnen gaan zetten (samen met het COA). Mocht dit onderwerp op de agenda staan, dan roepen wij u op om daar massaal op de publieke tribune plaats te nemen.
8. Stand van zaken crowdfunding
Op dit moment hebben wij ongeveer € 9.500 in kas vanuit de crowdfunding. Er worden namelijk ook kosten gemaakt aan zaken als een advertentie in ’t Groentje, nieuwe flyers en de gesprekken met onze advocaat.
Maar voor een procedure (richting bezwaar en beroep) is écht zo’n € 15.000 nodig. Wilt u ons ajb steunen? Ook als u in het verleden al een keer gedoneerd heeft, willen we u vragen om een tweede donatie te overwegen. We moeten dit samen doen. Wij zijn bereid om hier veel tijd in te steken. Wij hopen dat u ons daarbij wilt helpen.
Als u wilt doneren, dan kan dat via deze link:
of deze QR code:

Ook de nieuwe flyeractie (zie 4) is bedoeld om meer donateurs te werven.
9. Volg ons op de socials
Volg WEK online:
- Website: https://essenkadekritisch.nl/
- Facebook & Instagram: werkgroepessenkadekritisch
Zeker onze website verdient uw aandacht. Er staan inmiddels veel artikelen en mededelingen te lezen.
10. Tot slot
Met vragen over deze update kunt u terecht bij essenkade@gmail.com of via Meedoen
